ساسانیان
 
نقش برجسته دارابگرد


در جنوب داراب در دامنه كوهی به نام پهنا، نقش برجسته ای از دوران ساسانیان وجود دارد كه بیانگر پیروزی شاپور اول بر امپراتوران روم است. در این نقش شاپور سوار بر اسب در وسط سنگ نگاره تمام رخ دیده می شود و سه امپراتور رومی در جلوی او قرار دارند. این نگاره در بالای چشمه آب و بركه ای پر از نی قرار دارد و 9.10 در 5.40 متر پهنا است. شاپور اول هنگام پیروزی بر قیصر والرین حدود 63 سال سن داشته است. این نگاره بلافاصله پس از پیروزی كنده شده است .
در این نگاره شاپور تاج همیشگی خود را ندارد و تاجی شبیه تاج پدرش اردشیر اول بر سر دارد. دست چپ شاه بر سر والرین است و در دست راستش چیزی مسطح و چهارگوش دارد. اسب به زیبایی تمام توسط هنرمند حجاری شده است. زیر پای اسب یك قیصر رومی افتاده است. پشت سر شاه 18بلند پایه ایرانی ایستاده اند. سمت راست شاه یعنی مقابل او رومی ها هستند. مقابل او قیصر رومی ایستاده و سر خود را به پایین انداخته و متفكر به نظر می رسد. قیصر دیگری به سوی شاپور می شتابد و دستهای خود را ملتمسانه به سوی شاپور دراز كرده است.

قیصری كه زیر پای اسب افتاده، گوردیان سوم است كه در سن 19 سالگی در میشه در كرانه فرات كشته شده است.  در این نگاره نیز به اقتضای سن كم، او بدون ریش است. قیصری كه شاپور بر سرش دست می كشد فیلیپوس عرب است كه پس از مرگ گوردیانوس صلح را به مبلغ نیم میلیون دینار از شاپور خریداری كرد. پیمان صلح در سال 244 میلادی بسته شد. قیصر سوم والرین است كه در سال 260 میلادی در ادسا اسیر شاپور شده است.
 
 

 
 

نقاشی اوژن فلاندن از نگاره داراب در سال 1841 -برگرفته از كتاب یافته های تازه ایران باستان

 
تصویر از راهنمای گردشگری استان فارس- منبع:یافته های تازه ایران باستان -پروفسور هینتس-دكتر پرویز رجبی
اطلس تاریخ ایران