زیگورات چیست ؟
زیگورات
 

 

كلمه زیگورات تلفظ امروزی از ریشه زیقورتو اكدی است كه در متنهای بابلی و آشوری به معنی معبد مطبق و ستیغ كوه آمده است. زیگورات معبد برج مانندی بود هرمی شكل و چند طبقه كه پرستشگاه معبد در طبقه بالای آن قرارداشت. ساخت اینگونه بناها در همه فرهنگهای باستانی مرسوم بوده است .هر چند ایلامیان آنرا كوكونو میخواندند ولی امروزه چنین بناهایی در ایران باستان و بین النهرین زیگورات خوانده میشود كه مصالح آن عمدتا از خشت و آجر بوده و هیچ راهی به درون نداشتند .
در دوران باستان مردم جایگاه خدایان را در آسمان میدانستند و رسم پرستش خدایان از مكانهای بلند وجود داشت. هدف از ساخت زیگوراتها نزدیكی به جایگاه خدایان بود و ساكنان فلات مركزی ایران و بین النهرین زیگوراتها را با الهام از كوههای بلند بنا می‌كردند و بر بالای آنها مراسم مذهبی به جا می‌آوردند.زیگوراتها در مركز شهرهای بزرگ باستانی ساخته میشدند .
قاعده زیگوراتها مربع شكل است وطبقات مختلف آن بر روی زمین و به صورت مستقل بنا می‌شده است. بلندترین طبقه را در مركز می‌ساختند .به این ترتیب طبقات كناری به برج بلند مركزی استحكام می‌بخشید ومجموعه بنا به شكل هرم عظیم طبقه طبقه دیده می‌شد
قدیمیترین زیگوراتهای ایران عبارتند از : زیگورات شوش متعلق به ایلام قدیم، در حدود 3800 سال پیش كه اكنون از بین رفته است و اطلاعات مربوط به آن از طریق منابع تاریخی به ما رسیده است. زیگورات كنار سندل در منطقه جیرفت كه به تازگی از دل خاك بیرون آمده است و ــــ سال از زیگورات چغازنبیل قدیمی تر است. این زیگورات متعلق به قوم آرتا بوده و هنوز حفاری باستان شناسی در آن به اتمام نرسیده است. زیگورات هفت تپه كه بر اساس كاوشهای دكتر نگهبان در سال 1357 به دوره ایلامی میانه تعلق دارد و در سال1357 پ م ساخته شده است. زیگورات چغازنبیل كه بزرگترین و سالمترین زیگورات شناخته شده جهان است و در نزدیكی زیگورات هفت تپه قرار دارد. این زیگورات نیز به دوره ایلامی میانه تعلق دارد و در سال 1250 پ م ساخته شده است. گیرشمن باستان شناس فرانسوی نخستین كاوشهای علمی را بر روی تپه باستانی كه چغازنبیل در آن در زیر خاك وجود داشت انجام داد و این زیگورات پنج طبقه را از زیر خاك بیرون كشید . سه .طبقه از این زیگورات سالم مانده است
نخستین زیگوراتی كه توسط باستان شناسان كشف شد زیگورات دورشاروكین در پایتخت آشور بود. این زیگورات به دستور آشوربانیپال شاه آشوریان در 630 پ م ساخته شد. هم اكنون سه طبقه از آن بر جا مانده است ، راه دسترسی به طبقات بالای آن از طریق سطح شیب دارمارپیچ بود. طبقات مختلف این زیگورات از پایین به بالا به رنگهای سفیدسیاه و قرمز رنگ آمیزی شده بود.كهن ترین زیگوراتی كه در بین النهرین توسط باستان شناسان كشف شده است در شهر باستانی اور قرار دارد و در سال 2100 پ م توسط اورنمو موسس سلسله سوم اوربرای نن خدای ماه ساخته شده است. این زیگورات سه طبقه بوده كه اكنون طبقه اول آن باقی مانده است و سه رشته پلكان به طبقه بالای آن راه داشته است .
زیگوراتهای معروف دیگر دنیای باستان عبارتند از زیگورات بابل كه به خانه رابط زمین و آسمان شهرت دارد و ارتفاع آن 88 متر بوده است و زیگورات شهر نمرود كه برای مردوك و ایشتر خدایان آشوری در قرن دهم پیش از میلاد ساخته شد. تاكنون 11 زیگورات از روی منابع مكتوب تاریخی و 21 زیگورات توسط كاوشهای باستان شناسی كشف شده است

 

 

زیگورات دور شاروكین

 
اطلس تاریخ ایران