ايران در پيش از تاريخ
جعفر آباد - شوش دوره سوزيانا

 

 

ماخذ : ايران در پيش از تاريخ اثر دكتر ص م شهميرزادي

 

انجمن دوستداران میراث فرهنگی شوش

جعفرآباد در 7 كيلومتري شوش و در كنار رود شائور و جاده انديمشك اهواز قرار دارد. اين تپه به سه دوره تاريخي تقسيم شده است.دوره اول معماري چينه اي وخشتي داشته است. چند خانه از دوره دوم نيز حفاري شده است كه ديوارهاي خشتي داشته اند و كف آنها نيز با خشت چيده شده بود. سفالهاي اين تپه همگي از دوره سوزيانا هستند. در ضمن ادوات سنگي گوناگوني مانند هاون،سنگ ساب، تيغه،رنده و غيره از اين تپه بدست آمده است

از سال 1969 تا 1978 هشت فصل كاوش توسط هيات باستان‌شناسي فرانسه در ايران به سرپرستي ژنوييودلفوس در تپه‌ها ي جوي، جعفر آباد و بندبال انجام شد. در طي اين كاوش‌ها كهن‌ترين آثار و بقاياي فرهنگي در تپه جعفرآباد به دست آمده است. اين تپه به عنوان شاخص مراحل گوناگون فرهنگ‌هاي دوران مختلف ده نشيني در حوزه فرهنگي شوش است. براي نخستين بار در دوره روستا نشيني قديم (5000- 4800 پ . م ) در محوطه باستاني جعفر آباد شوش سفال‌هاي نخودي دشت شوشان توليد شدند. زيست‌گاه اوليه آن حدود 2000 متر مربع مساحت داشت و سه بار به طور عمده تجديد بنا شده بود.

معماري اين فاز متشكل از اتاق‌هاي مسكوني بزرگ يا تالارهايي است كه با انبارهاي كوچك‌تر در بافت زيست‌گاهي بسيار هسته‌اي قرار گرفته است. به همين دليل فضاي باز محوطه كم است. يك كارگاه سفال‌گري در جعفرآباد در يك مقطع زماني كه اين محوطه مسكوني نبود سفال توليد مي‌كرده است. در اين محوطه باستاني سفال‌هاي منقوش ظريف، پيكرك‌ها، حلقه‌هاي سفالي و گل ميخ‌ها يا مخروطي سفالي سوراخ شده يافت شده است. اين اشيا در بندبال نيز در لايه‌هاي هم دوران به دست آمده است و احتمالا به نجيب‌زادگان يا كنش‌هاي آييني مربوط مي شود. كوره سفال‌پزي و احتمالا كارگاه پيكره‌سازي تنها مدارك حاكي از وجود فعاليت‌هاي صنعتي است.

گورهاي متعلق به دو نوزاد و يك كودك به دست آمده كه احتمالا در گوشه ساختمان‌هاي متروك جعفرآباد قرار داشته‌اند. آخرين بار در لايه چهارم، اندازه زيست‌گاه جعفرآباد به طور چشم‌گيري كاهش يافت. تقريبا هم‌زمان با متروك شدن جعفرآباد ساكنان اين محوطه به احتمال در سه كيلومتري آن جوي را بنيان نهادند. زيست‌گاه جوي مساحتي نزديك يك تا يك ونيم هكتار دارد و شامل بنا‌هايي مشابه جعفرآباد است.

 

 

 

 

 

اطلس تاريخ ايران