اطلس تاريخ ايران

-2.500.000پيش از ميلاد

-40.000پيش از ميلاد

 

-8.000پيش از ميلاد

-5.000پيش از ميلاد

-3.000پيش از ميلاد

-2.000پيش از ميلاد

-1.750پيش از ميلاد

-1.500پيش از ميلاد

-1.250پيش از ميلاد

-1.000پيش از ميلاد

-900پيش از ميلاد

-800پيش از ميلاد

-700پيش از ميلاد

-600پيش از ميلاد

-500پيش از ميلاد

-400پيش از ميلاد

-300پيش از ميلاد

-200پيش از ميلاد

-100پيش از ميلاد

ميلاد مسيح

100

200

300

400

500

600

700

800

900

انسان با هوش 2.5 تا 5 ميليون سال پيش در آسيا و آفريقا ميزيسته است

انسان نوين يا اجداد نژادهاي امروزي از 40000 سال پيش در آسيا ، آفريقا و اروپا ميزيسته اند

در خاورميانه حدود 8500 پ م حيوانات براي اولين بار اهلي شدند خوك ، گربه، سگ، شتر، بز، گوسفند، گاو و گوزن شمالي حيواناتي هستند كه اهلي شدند
يوزپلنگ و كفتار در مصر اهلي شده بودند

تاق ضربي در خاور ميانه اختراع ميشود


هفت تپه - قديمي ترين تاق ضربي فلات ايران


قوانين حمورابي و قدرت بابل 1700پ م

 

 

به قدرت رسيدن اورارتوييان

حكومتهاي مستقل ايالتي يونان

كورش كبير559-530پ م انقراض ماد -تسخير سارد و آسياي كوچك و بابل آزادسازي يهوديان

مقبره كورش هخامنشي در پاسارگاد

گور دخمه هاي مادي و هخامنشي

شوش باستان

داريوش سوم آخرين شاه هخامنشي و شكست از شاه مقدوني و انقراض هخامنشيان توسط حمله اسكندر از سالهاي 334 تا 323 پ م به ايران

ارشك - اشك اول

250-248 پ م

ساخت شهر سنگي پترا

تولد مسيح

شاهنشاهي ساساني 226-652 م

اولین آثار اهلی کردن نباتات در آفریقا6000 پ م

پادشاهی افسانه ای ملكه سبا بر یمن1000 پ م  

انسان متفكر در حدود 100 تا 400 هزار سال پيش در آسيا ، آفريقا و اروپا ميزيسته است

بالا آمدن آب دریا موجب پدید آمدن جزایر بسیار در جنوب شرق آسیا شد.8000 پ م

اولين تجمعهاي ايلامي درشمال خوزستان 4000پ م

ساخت کاغذ پاپیروس در سومر و مصر3000 پ م

لوله كشي توسط تنبوشه هاي سفالي براي انتقال آب در خاور ميانه در حدود 1750 پ م

حضرت داود1000 پ م

حضرت سليمان 900 پ م

دياكو نخستين شاه اتحاد ماد708 تا 655 پ م

 

آنتيوخوس سوم

223-183 پ م

ارد اول -جنگ با روميها و كشته شدن كراسوس سردار معروف رومي

55-37 پ م

در زمان فرهاد چهارم اشكاني حضرت مسيح متولد ميشود- براي شناسايي او چند مغ از ايران به روم رفتند

در اين سالها سه نفر ادعاي شاهي كردند - پاكور دوم ،اردوان چهارم و خسرو هر سه با هم و هر كدام قسمتي از قلمرو اشكاني را زير فرمان خود داشتند -اين نشاني از ضعف اشكانيان است

بناي كوه خواجه در سيستان

اردشير اول موسس سلسله ساساني م226-241

شاپور ذوالاكتاف

310-379 م

پيدايش دين مزدك و گرويدن قباد به او و خلع او از سلطنت و حبس شاه سابق به دليل مزدكي بودن

تولد حضرت محمد 570م

هجرت حضرت‌محمد622م

 

مهاجرت اجداد سامی ها به سوئد و فنلاند و رواج کشاورزی8000 پ م

برتري زن به مرد

شیشه و جواهرات زینتی در بین النهرین رایج میشود3000 پ م

پیدایش زندگی روستایی در آمازون2800 پ م

 

اقتصاد قبیله ای در استپهای آسیا بر پایه شتر ، گوسفند و اسب1000 پ م

 
ساخت اولین برنز و پارچه ابریشم در چین2700 پ م صنعت پیشرفته برنز در استپها رشد کرد. اثار آنان در چین نیز یافت شده است.1200 پ م  

اولین ابزار سنگی شناخته شده در اتیوپی 2500000 سال پیش

دفن مرده درون خانه ها به همراه لوازم مورد نياز -از 6000 پ م

استفاده از مهربر روي خاك رس براي مقاصد تجاري

استفاده از مهر كلوخي به جاي مهر استوانه اي 3100 پ م

ساخت اولین هرم طبقه ای در مصر2650 پ م

 

انسان از صدها هزار سال پيش صحبت مي كرده و آتش را ميشناخته است

اولين صيد صدف براي تغذيه در جنوب آفريقا 125000 پ م

اكثر خانه هادر فلات ايران از شاخ و برگ درختان است

اختراع چرخ سفالگري و كوره و ايجاد نقوش مار پلنگ قوچ مارال لكلك و شتر مرغ

ساخت خانه هاي با پلان مدور در دوره مفرغ ابتدايي كه در دوره بعد به پلان راست گوشه تبديل شد

شخم زدن زمینهای زراعی در دره دره ایندوس-پاکستان2600 پ م

تمدن درياچه نشينان اروپا 2000تا1000پ م

 

شروع ضعف و پاشيدن امپراتوري هيتي 1200 پ م

 

حضرت داود 1000 پ م

تاسيس شهر هگمتانه

ساخت دیوار سرویان، قدرت دفاعی شهر روم را بالا برد.380 پ مر

ساخت ديوار چين 215 پ م

فتح كامل ايران در زمان مهرداد اول در سال 141 پ م

در زمان بلاش سوم در جواب حمله او به ارمنستان ، روميان به ايران حمله كردند و تيسفون را فتح كردند و كاخ اشكانيان را به آتش كشيدند .به اين ترتيب در سال 164 ميلادي مرز ايران و روم به دجله منتهي شد

سلسله هان منقرض شد و سرزمین چین به سه قسمت تقسیم شد.220 پ م

بي طرفي ايران و روم در ارمنستان 379 م

تسخیر آسیای كوچك، سوریه ،فلسطین و مصر و آوردن صلیب مسیح به ایران محاصره ناموفق بیزانس و شكوه دربار ساسانی توسط خسرو پرویز600 م

در آسیای غربی گندم و جو کاملا اهلی شده و پرورش داده میشوند8000 پ م

پدید آمدن فرهنگ حلف با سفال رنگی و خانه های گرد گنبد دار5500 پ م

  ساخت معابد بزرگ در پرو 2600 پ م ساخت مجسمه های برنزی در شرق نزدیک1700 پ م نابودی هیتی ها1200 پ م  

گوسفند، جو و گندم از آسیا به مصر رسید6000 پ م

نگه داری از گونه هایی از شتر در پرو 5400 پ م

  ساخت هرم بزرگ جیزه2530 پ م  

شیل خاكینشوشی ناك ادبیات و صنعت ایلام را به اوج رساند و بناهای قدیمی را تعمیر كرد 1170 پ م

اولین اقامتهای دایمی سکاها در استپهای غربی آسیا – برخی شهرهای کوچک با برج و بارو700 پ م

استفاده از کاغذ پوستی به جای الواح گلی در امپراتوری هخامنشی460 پ م  

استفاده ار کانال برای آبیاری در چغا ممی بین النهرین5500 پ م

اولین کشاورزی در اروپای مرکزی و گسترش آن به غرب و جنوب قاره5200 پ م

  استفاده ار چرخ در تولید سفال و ساخت شهرهای دیوار دار در چین2500 پ م  

مرگ رامسس سوم آخرین فرعون مصر1166 پ م

بابلیان فلسطین را فتح کردند. 722 پ م

اولین آهنگری شناخته شده در نیجریه450 پ م

پادشاهی غنا600 م

اولین اجتماعات بشر در غرب آسیا

90000 سال پیش

استقرار مردم جنوب شرق آسیا در استرالیا 50000پ م

اولین تدفینها در آمریکای شمالی با اندود گل رس8000 پ م

 

شهر شوش 4000 پ م

سفال قرمز با طرح سياه 3000 پ م

اوج تمدن مينويي ها در جزاير كرت در 1750 پ‌م

ساكنان كرت 3400تا1100 پ م

هیتی ها بابل را فتح کردند 1595 پ م

افول شاهنشاهی مصر1085

مانايي ها در حدود900پ م در سواحل جنوبي درياچه اروميه و دره سولدوز زندگي ميكردند

 

فرورتيش
675تا653پ م

 

خشيارشا486-465پ م تسخير مجدد مصر و ناكامي در جنگهاي دريايي با جزاير يوناني نشين

   

 

 

تاسیس شهر تیسفون 90 پ م

استفاده گسترده از کاغذ در چین105 پ م

رسمي شدن دين زرتشتي در ايران و قدرت گرفتن موبدان درون دربار ساساني از ابتداي كار آنها

جنگ بر سر ارمنستان و سرانجام تقسيم ارمنستان بين ايران و روم در سل 384-390 م

بهرام گور 420-438 م

در مدت 24 سال 12 شاه بي ثبات بر تخت مينشينند و آخرين آنها يزدگرد سوم بود
632-652 م

 
استفاده از دیوار و خندق دور روستاها در اروپا3800 پ م
ساخت اولین معابد سنگی در اروپای غربی4200 پ م     فتح بین النهرین توسط رومیان116 م
استخراج طلا و مس در بالکان5000 پ م    

کشت ذرت در مکزیک5000 پ م

استفاده از دژ در مدیترانه3000 پ م    

پایتخت آشور به نمرود منتقل یافت. ساخت کاخ آشوربانیپال دوم880 پ م

تیرکمان زنبورکی در چین اختراع شد.350 پ م

همه ایتالیا توسط روم کنترل میشود.250 پ م

 

جمعیت شهر روم یک میلیون نفر است50 م

اولین پارچه های بدست آمده در چاتال هویوک6500 پ م

استفاده از مهربر روی خاك رس برای مقاصد تجاری در خاورمیانه5000 پ م

اولین شواهد کشاورزی در کره3000 پ م

  شروع دوره جدید پادشاهی مصر- شاهان در دخمه های سنگی در دره خدایان دفن میشوند.1570 پ م ظهور الفبای فینقیه ای و قدرت بالای آنان در دریانوردی1000 پ م

اولین اقامتها در روم850 پ م

شروع ساخت شهر اسکندریه مصر331 پ م

اولین شهرهای بزرگ در جنوب شرق آسیا(ویتنام)250 پ م

 

تجارت ابریشم از چین به اروپا50 م

كهن ترين مكان مسكوني در ساحل درياچه رودلف در كنيا شناخته شده است - در حدود 2.6 ميليون سال پيش

اولين استفاده از سنگ چاقوتيز كن براي بريدن چوب درختان در مصر شمالي 12000 پ م

در دوران نوسنگي كاشتن، شخم زدن و آبياري پديد آمد

منس اولين فرعون مصر 3200پ م

صدور گندم و جو از ايران به اروپا -ارزن از هند به ايتاليا -جو دوسر و خشخاش از اروپا به آسيا 4000 پ م

ساخت شهر موهنجو-دارو توسط آجر با دیوار اطراف ، نوشته های تصویری ومهر و کشف قدیمی ترین لباس کتان در این شهر2500 پ م

رقابت میان مصریان، هیتی ها و میتانی ها بر سر کنترل بلاد شام1500 پ م پادشاهای در فلسطین به مرکزیت اورشلیم1000 پ م
قدرت بالای آشوریان که نهایتا خاور میانه را فتح کردند.950 پ م

كمبوجيه پسر كورش 530تا522پ م

امپراتوري روم در اروپا

395-27 پ م

شاهنشاهي اشكاني

250پ م تا 226 م

تاخت و تازهاي بي نتيجه تراژن به ايران

در زمان بلاش اول در سال 63 ميلادي پيمان صلحي بين ايران و روم بسته شد

سفر 9 ماهه تيرداد برادر بلاش اول به روم از طريق خشكي و تاج گذاري او به عنوان شاه ارمنسنن به دست امپراتور روم

اولین شهرهای صحرای آفریقا400 م

تيسفون پايتخت ساسانيان

رواج صنعت آهن در اروپای مرکزی1000 پ م

پایان دوره تاریک یونان و شروع تجارت یونان با شرق نزدیک900 پ م

اولین تلاشها برای اختراع خط در جنوب مکزیک800 پ م

 

پادشاهی ژرمن ها در شمال آفریقا429 م

اولین استفاده از چرخ آسیاب در مصر و آرد کردن دانه های گیاهی8300 پ م

رشد برنج در سرزمینهای مملو از آب در چین ابداع شد.5000 پ م

  ساخت سرامیک در آمریکای مرکزی2300 پ م ساخت اولین ابزار آهنی در پرو1500 پ م

از شمال چین تا شبه جزیره کره تکنولوژی برنز رشد کرد.1000 پ م

شروع پادشاهی کوشانیان900 پ م

شروع فرهنگ سلتیک در شمال و شرق اروپا800 پ م

اولین سکه های لیدی650 پ م

ارتش آماده جنگ روم، سیصد هزار نفر سرباز دارد100 پ م

شروع پادشاهی در اتیوپی50 م

 

 

انگلوساکسونها در بریتانیا ساکن شدند.449 م

استفاده از سنگ تیز در جزایر جنوب شرق آسیا

استفاده از سنگ برای تولید آرد در غرب آسیا 10000 پ م

شروع آهسته کشاورزی در آمازون5000 پ م

 

شکوفایی تمدن سومر -اولین متون دارای گرامر – شهرهای دارای قصر– دفن مردگان با اجناسشان – استفاده از ارابه های چهار چرخ2500 پ م

 

تجارت شرق آسیا با استرالیا به خاطر موارد اولیه و مواد تزیینی1000 پ م

تاسیس امپراتوری اورارتو در ارمنستان900 پ م

رشد شهرهای دره گنگ بر پایه اقتصاد برنج800 پ م

استفاده از فیل در هندوستان600 پ م

 

 

     

نقاشی های دیواری در غارهای بودایی آجانتا475 م

اولین شواهد وجود بشر در چین

450000 پ م

استخراج خاک رش از معبدی در سوییس 42000 پ م

اولین سفال شناخته شده جهان در ژاپن 10500 پ م

رام كردن اسب جهت استفاده از گوشت آن و سواركاري در استپهاي يوورو آسيايي 4400 پ م

  کاشت برنج در زمینهای پرآب در کره رواج یافت.1500 پ م

روستاهای دایره ای بزرگ با خانه های سنگی در استرالیا ساخته شدند.1000 پ م

 

جام حسنلو يكي از آثار با ارزش زرگري دنياي باستان

تجارت بین غرب آلپ با مدیترانه غربی600 پ م

 

  ساخت دیوار هادریان در مال انگلیس125 م

جایگزینی تجارت زمینی به جای دریایی و افول قدرت شاهکهای عرب300 م

   

 

ساخت اولين قايقها در خاور ميانه 9000 پ م

استفاده از ابزار موستری و دفن جسد آدم در غار شنیدار 12000 پ م

در ايران و آناتولي اولين بار از مس استفاده ميشود .در ايران حدود6300 پ م اولين آثار مسي به دست آمده است و مسي كه در مقبره اي در شوش كشف شده 92/16 درصد خالص بوده

فنيقي ها سرزمينهاي ساحلي مديترانه را براي سكونت اشغال ميكنند3000پ م

گوتيان در زمان نرمسين به بابل حمله ميكنند و يك قرن بر بابل حكمراني ميكنند

كودورنان خوندي شهر اور را تسخير كرد و مجسمه مقدس نه نه را به شوش برد

اولین نوشته های چینی بر استخوان و کوزه های برنزی1400 پ م

مرگ آخرين فرعون قدرتمند مصر رامسس سوم 1166 پ م

پادشاهي معين در يمن

آخرين ايالت هيتي ها در 640 پ م منقرض ميشود

داريوش اول 521-486پ م تسخير بابل،پنجاب،سند، آتن، تراكيه، قبرس، سوريه، فنيقيه،فلسطين، عربستان، حبشه،ليبي، سرزمين سكاها، ماوراالنهر- ضرب سكه د ر ايران و راه شاهي وچاپارخانه
اوج قدرت هخامنشي

داريوش اول هخامنشي امپراتوري تازه متولد هخامنشي را سر و سامان ميدهد و از ميراثي كه كورش كبير براي او گذاشته بود بزرگترين امپراتوري دوران باستان را ميسازد


تصرف ايران توسط اسكندر مقدوني و آتش زدن تخت جمشيد

اشكانيان توانستند جلوي پيشروي روميان در شرق را بگيرند و طولاني ترين حكومت ايراني را تشكيل دادند .آنها در اداره حكومت خود دين واحدي نداشتند و هر قومي دين خود را داشت

توسعه آيين بودا

در سال 73 ميلادي آلان ها به ايران حمله كردند و شاه اشكاني هيچ عكس العملي نشان نداد آنها نيز پس از تاخت و تاز در ماد و ارمنستان به سرزمين خود بازگشتند

در سال 197 ميلادي يك بار ديگر روميان تا تيسفون پيش آمدند و شهر را غارت كردند

ظهور ماني 242 م

آغاز قرون وسطي 395 م

دانشگاه گندي شاپور 550 م

شکست ایرانیان از اعراب در قادسیه و فتح سوریه و عراق توسط اعراب636 م

 

   

پرورش گندم و جو از آناتولی تا پاکستان- بز حیوان اصلی مردم است7000 پ م

 

 

اولین ماشین چرخ دار در مجارستان3200 پ م
شروع عصر برنز در اروپا2300 پ م ساخت اسلحه آهنی1900 پ م   شروع دوره کلاسیک فرهنگ یونان در هنر و معماری480 پ م
فرمانروایی موفق سارگن در بین النهرین2300 پ م

استفاده از نوعی هیروگلیف در جزایر کرت1900 پ م

تاتان خامون در معبدی مملو از اجناس قیمتی دفن شد.1337 پ م

آتن بزرگترین شهر جزایر یونان است.450 پ م

با بالا آمدن آب دریا، بریتانیا از خاک اروپا جدا شد.6500 پ م

پدید آمدن فرهنگ عبید در بین النهرین که در آن کشاورزی آبیاری شده زمینه رشد جوامع بشری پیش از تاریخ را فراهم کرد.5000 پ م

 

در استپهای غربی آسیا از اسب برای کشیدن گاری استفاده میشود1850 پ م

  تکمیل معبد پارتنون ، معبد مهم شهر آتن432 پ م

جمع شدن مردم در یک منطقه و رواج کشاورزی و حرکت به سوی نوسنگی در بالکان6500 پ م

شخم زمین با کمک گاو در دانوب جنوبی4500 پ م

توقف تمدن در دره ایندوس و ترک شهر موهنجو-دارو2000 پ م ورود اسب به مصر1900 پ م  

اولین مدارک باستان شناسی یافت شده از فینقیه ای ها در کارتاژ750 پ م

اهلی کردن اولین گله های چهارپا در آفریقا6500 پ م

ذوب مس در اروپای شرقی و ساخته مجسمه های مسی4500 پ م

واردات آشوری به اناتولی1950 پ م

ساخت قصر زیمری لیم در تل حریر سوریه با 17500 قطعه خشت1775 پ م

اولین جمعیتهای یونانی از غرب مدیترانه تا شرق دریای سیاه750 پ م

ظهور الفبار برهمایی در هند250 پ م

اروپای شمالی بر اثر سیل تخلیه شد. ژرمن ها به سمت بریتانیا رفتند.500 م

استفاده از غذای کشت شده به جای سایر غذاها در شمال آمریکا7000 پ م

بومی کردن برنج در جنوب گنگ4500 پ م

 

صنعت فلزکاری به انگلیس رسید.750 پ م

چاندراگوپتا ، امپراتوری مائوریان را در هند تاسیس کرد322 پ م

رومیان کنترل اسپانیا را در دست گرفتند206 پ م

ظهور بانتو ها در آفریقای جنوبی به همراه آهن و گله های دام اهلی شده500 م

آغاز دوران چهارم زمين شناسي از يك ميليون سال پيش

ساخت ابزار سنگی لبه تیز با قابلیت اتصال به چوب در آفریقا200000 پ م

اولین استقرار بشر در شرق آمریکا 12000 پ م

 

پادشاهي قتبان در غرب عربستان

شروع قدرت اورارتوييان 900 پ م

ساخت باغهاي معلق بابل

راه شاهي از سارد به شوش با پستهاي نگهباني 500 پ م

شرع فرهنگ مایا در آمریکای جنوبی

اولین استفاده از بتن در ساختمان سازی در روم200 پ م

شمال هند توسط باکتریایی ها اشغال شد.185 پ م

رومیان یونان را نابود کردند و فرهنگ و هنر یونان به روم انتقال پیدا کرد.146 پ م

هنر اشكاني

 

اسارت والرين و ساخت سد شادروان در شوشتر به دستور شاپور اول
258-260 م

هنر ساساني

خسرو انو شيروان
531-579 م
قتل عام مزدكيان -تعصب ديني- اصلاحات اداري لشكري مالياتي و ترويج آباداني - جنگهاي موفق با روم شرقي و تركهاي ماوراء جيحون

شكست مداين 638

اولین تدفینهای انسان در اروپا125000 پ م

رشد سریع استقرار در استرالیای جنوب شرقی ، تاسمانی و گینه نو25000 سال پیش

ورود آريايي ها به ايران آرام آرام از هزاره چهارم پ م شروع ميشود

سفال سياه دست ساز بي دوام با نقوش افقي يا عمودي در ادامه سفال قرمز كوره رفته پيش از 4000 پ م

اهرام سه گانه مصر 2600پ م

پادشاهي نخستين هيتي ها 1750پ م

تولد حضرت موسي در مصر 1250 پ م

پادشاهي افسانه اي ملكه سبا بر يمن -1000 پ م

ظهور زرتشت به گزارش برخي منابع غربي 650 پ م

تولد بودا 564 -483 پ م

برخی منابع آنرا 563 پ م می دانند

شروع بکار سکه های سلتیک300 پ م

 

در زمان فرهاد سوم
جنگهاي مستقيم بين ايران و روم دوباره آغاز ميشود

شكست نهاوند 643م و انقراض سلسله ساساني به دست سپاه اسلام

اولین هنرهای غار در جنوب فرانسه و شمال اسپانیا30000 پ م

قدیمی ترین نشانه وجود بشر در برزیل

30000 سال پیش

اولين گاو آهن شناخته شده در خاور ميانه 4500 پ م

 

استفاده از قطب نمای مغناطیسی در چین271 م

 

 

ساخت ابزار میکرولیت در اروپا 14000 سال پیش

اولين ارابه حمل جنازه در جنوب روسيه 3500پ م

تحول در ساخت سلاح 1800 پ م

اولين سكه ها در ليدي 650 پ م

   

اولین زراعتها در مکزیک7000 پ م

اولین خط شناخته شده در جهان به صورت تصویری در تل برک و اوروک در بین النهرین3250 پ م

   

 

 

اولین نشانه وجود بشر در غاری در آلاسکا 13000 سال پیش

استفاده از مس چكشكاري شده در ايران هزاره پنجم پ م

شيشه و جواهرات زينتي در بين النهرين رايج ميشود

 

سلوكوس دوم در سال 246 پ م به قدرت رسيد . اين زمان مصادف با آغاز قدرتنمايي اشكانيان بود

فرهاد چهارم كه با قتل پدر به شاهي رسيده بود 29 تن از برادران و خواهران خودرا ميكشد تا بي رقيب بر تخت شاهي نشيند- خود او نيز به دست همسر و پسرش كشته ميشود- سنت وليعهد كشي در ميان اشكانيان به اوج ميرسد

پيروزي شاپور برامپراتوران روم

اولین تجمعهای متمدن درشمال خوزستان4000 پ م

پيدايش شهر هاي سومري 3500 پ م

خط ميخي در خاور ميانه در دوره اوروك چهارم اختراع شد

ساخت اسلحه آهني 1900تا1400پ م

كاسي ها وارد ايران ميشوند 1750 پ م

سقوط بابل در سال 689 پ م

کشت برنج در زمینهای خیس در ژاپن500 پ م

برخي آثار مكتوب و هنري ايران به يونان رفت وبقيه به دستور اسكندر منهدم شد

فرهاد دوم سلوكيان را به غرب راند 137-128 پ م

کشاورزی پیشرفته در فرهنگ حسونا و سامرا در بین النهرین6000 پ م

ذرت و برنج در سودان پرورش داده میشوند.4100 پ م

اولین روستاهای کشاورزی در چین به همراه کشت ارزن و اهلی کردن سگ6000 پ م

شهر ري يا رگا 3620 پ م

حیات در شهر ممفیس مصر3100 پ م

استفاده از لوحهای گلی در بین النهرین3100 پ م

اولین سفالهای جنوب شرق آسیا 6000 پ م

استفاده از سفال در آمازون، اکوادور و کلمبیا4000 پ م

اولین ذوب مس در نیجریه و مالی500 پ م

تولید سفال در پاکستان 6000 پ م

استخراج سنگ چخماق با کیفیت در اروپا4000 پ م

ساخت کانال سوئز توسط داریوش هخامنشی500 پ م

جدا شدن تاسمانی و گینه نو از استرالیا بر اثر بالا آمدن آب دریا5000 پ م

استفاده از کشتی در مصر4000 پ م

رواج سکه در چین 500 پ م

شروع کار با آهن در چین و تولید آلیاژهای مختلف550 پ م
 

در اواخر نوسنگي سفال در خاور ميانه كشف شد

استفاده از انرژي آب ،باد و حيوان در خاور ميانه در 4500 پ م

اولين استفاده از بادبان در بين النهرين 4500 پ م

تکمیل معبد ژوپیتر اپتیموس ماکسیموس در روم510 پ م

تولید برنز در ویتنام500 پ م

پیدایش روستاهای کشاورزی در مدیترانه 6200پ م

ظهور اوروک و شروع شهرنشینی در جهان3500 پ م

اختراع الفبای یونانی600 پ م

استفاده از هیروگلیف در جنوب مکزیک500 پ م

کره ای ها آهنگری را فرا گرفتند400 پ م

ذوب مس در چاتال هویوک6200 پ م

ساخت تور ماهیگیری، کشت کتان و تولید پارچه و استفاده از لاما در پرو3500 پ م

روم تبدیل به یک شهر بزرگ شد.600 پ م

 

اقامت سلتیکها در شمال ایتالیا400 پ م

چین بودایی شد.150 م

اولین مدارک مربوط به اهلی کردن گیاه فلفل و لوبیا در پرو8500 پ م

اولین شهرها در آفریقا با برج و بارو3400 پ م اولین اقامتها در شمال اروپا600 پ م  

کارتاژها در غرب مدیترانه مستقر شدند.400 پ م

 شروع امپراتوری کوشان60 م

غارها وپناهگاههاي جمع آوري غذادر ايران
غارهاي كي آرام،هفت چشمه ،هوتو و كمربند در مازندران -غار تتمه اروميه - غارهاي كوه بيستون و كوه تاق بستان -دو اشكفت كرمانشاه-خونيك بيرجند-مزدوران مشهد


اولين دهكده هاي پيش از تاريخ در ايران
چشمه علي،مرتضي گرد و قره تپه تهران-اسمعيل آباد كرج-سيلك كاشان-دالما تپه وحاجي فيروز درياچه اروميه-علي كش و موسيان دهلران -جوي و هفت تپه شوش مال اميرايذه -تل حسنچ خوزستان-تل پير ،جري ،موشكي وكانكان مرودشت-سنگ سياه،تل سياه،تل سكو و تل ريگي جنوب شرقي فارس -تل ابليس كرمان
سفال شوش

پادشاهي ايلاميان در 2500 پ م شروع شد

مانيشتو سر پسر سارگن شاه آشوري تا خليج فارس لشگر كشي ميكند و تا زمان نرم سين ،حكومت ايلام در دست آشوريها بود

لولوبي ها در حدود2300 پ م

اختراع خط ميخي ايلامي مقدم در 1800 پ م

تاخت و تاز هند و اروپاييان در ايتاليا

شيل خاكينشوشي ناك ادبيات و صنعت ايلام را به اوج رساند و بناهاي قديمي را تعمير كرد-1170 پ م

شوتروك ناخون بابل را در 1195پ م تسخير كرد و اشياي نفيس بابليان را به شوش آورد

 

نبرد آشوري ها با كشورهاي همسايه و جنگهاي خونين

حكومتهاي محلي مادها

خشتريته653تا625پ م

 

اسارت يهوديان در بابل 587 پ م

تسلط سلوكيان بر ايران پس از مرگ اسكندر تا ظهور اشكانيان

از 312 تا 164 پ م

 

جز تعداد اندك، يادگاري از سلوكيان در ايران نمانده است . مهمترين آن مجسمه هركول بيستون است . شايد به خاطر نداشتن پايگاههاي مردمي در ايران شاه به جاي كنده كاري تصوير خود، تصويري از يك خدا را به نمايش گذاشته است

معبد آناهيتاي كنگاور در زمان اشكانيان رونق بسيار داشته است .دين در اين دوره تاريخي آزاد بوده و سلطنت از دين جدا بوده است

از زمان اشكانيان سنگ نگاره هايي به يادگار مانده است .آثار معماري اين دوره نيز آنچنان شاخص نيست

اردوان پنجم آخرين شاه اشكاني از اردشير ساساني شكست ميخورد و اردشير او را به قتل ميرساند 224 م

شاهان ساساني

 

تجهيز نيروي نظامي و تعمير و ساخت ديوار دفاعي گرگان 550 م

خوک در آناتولی اهلی شد.7000 پ م  

ايلاميها قدرت ميگيرند و پادشاه ايلام در2115 سلسله ايسين سومري را منقرض كردند و به اوروك و بابل حمله كردند - از حمورابي شكست خوردند و يك قرن بابل قدرت خود را از دست داد

ميتاني ها در غرب فلات ايران ميزيستند و رفته رفته سرزمينهاي گوتيان را فتح ميكنند

ساخت معبد چغازنبیل توسط ایلامیها 1250 پ م

پادشاهي نيمه قدرتمند ال پي در لرستان ايران

پايتخت آشوري ها در880 پ م نمرود در 710 خرس آباد و در 705 نينوا ميباشد

احياي قدرت آشور

900-625 پ م

هوخشتر پادشاه قدرتمند ماد -حمله به نينوا و انقراض آشور625تا585پ م

 

سنگ نگاره هاي فارسي باستان

تخت جمشيد مهمترين شهر زمان خود

سلوكوس اول 312-281 پ م
او كه در سال 281 به قصد سلطنت مقدونيه از ايران به مقدونيه ميرفت توسط همراهانش كشته شد

مهرداد دوم بر سكاها پيروز شد و آنها را از تهاجم باز داشت و با سولا نماينده روم در سال 92 پ م پيمان صلح بست

اوج معماري ساساني در تاق و گنبد سازي

آتشكده هاي بسياري در ايران ساخته شد

خسرو پرويز

590-628 م
تسخير آسياي كوچك، سوريه ،فلسطين و مصر و آوردن صليب مسيح به ايران محاصره ناموفق بيزانس و شكوه دربار

چاتال هویوک بزرگترین سات نوسنگی آسیای غربی در آناتولی شکل گرفت. صنایع دستی زیبا و استفاده از آجر در معماری7000 پ م

رشد کشاورزی در مناطق جداگانه در بلوچستان و پاکستان7000 پ م

 

در ايران و خاور ميانه مقدمات اولين كشاورزي فراهم ميشود-در حدود 10000پ م

زرتشت به گفته برخي نويسندگان يوناني مانند ارسطو در 6000پ م ميزيسته است

در شوش براي ساخت سالنها از آجر استفاده شده است

ساخت كاغذ پاپيروس در مصر و سومر 3000پ م

تاخت و تاز آريايي ها به اقوام بومي ايران از اواسط هزاره دوم پ م

اختراع و بسط آهنگري توسط هيتي ها

تپوري ها قومي كهن در فلات ايران بودند كه با ورود آرياييها به مازندران كوچ كردند و رفته رفته با فرهنگ آريايي آميخته شدند

ايختويگو آخرين شاه ماد585 تا550 پ م

استفاده از فيل در جنگها در هند 600 پ م

سلتیکها شهر روم را غارت کردند.390 پ م


-2.500.000پيش از ميلاد
-40.000پيش از ميلاد
-8.000پيش از ميلاد
-5.000پيش از ميلاد
-3.000پيش از ميلاد
-2.000پيش از ميلاد
-1.750پيش از ميلاد
-1.500پيش از ميلاد
-1.250پيش از ميلاد
-1.000پيش از ميلاد
-900پيش از ميلاد
-800پيش از ميلاد
-700پيش از ميلاد
-600پيش از ميلاد
-500پيش از ميلاد
-400پيش از ميلاد
-300پيش از ميلاد
-200پيش از ميلاد
-100پيش از ميلاد
ميلاد مسيح
100
200
300
400
500
600
700
800
900
عصر حجر
پارينه سنگي
عصرنوسنگي
عصريخبندان
عصرمس
عصرمفرغ
عصرخط
عصر آهن
امپراتوري آشور
امپراتوري هخامنشي
عصر دو ابر قدرت ايران و روم
عصر دو ابر قدرت ايران و روم شرقي