-2.500.000پيش از ميلاد

-40.000پيش از ميلاد

-8.000پيش از ميلاد

-5.000پيش از ميلاد

-3.000پيش از ميلاد

-2.000پيش از ميلاد

-1.750پيش از ميلاد

-1.500پيش از ميلاد

-1.250پيش از ميلاد

-1.000پيش از ميلاد

-900پيش از ميلاد

-800پيش از ميلاد

-700پيش از ميلاد

-600پيش از ميلاد

-500پيش از ميلاد

-400پيش از ميلاد

-300پيش از ميلاد

-200پيش از ميلاد

-100پيش از ميلاد

ميلاد مسيح

100

200

300

400

500

600

700

800

900

انسان با هوش 2.5 تا 5 ميليون سال پيش در آسيا و آفريقا ميزيسته است

تاق ضربي در خاور ميانه اختراع ميشود

قوانين حمورابي و قدرت بابل 1700پ م

حكومتهاي مستقل ايالتي يونان

كورش كبير559-530پ م انقراض ماد -تسخير سارد و آسياي كوچك و بابل آزادسازي يهوديان

گور دخمه هاي مادي و هخامنشي

شوش باستان

ساخت شهر سنگي پترا

تولد مسيح

شاهنشاهي ساساني 226-652 م

انسان متفكر در حدود 100 تا 400 هزار سال پيش در آسيا ، آفريقا و اروپا ميزيسته است

انسان نوين يا اجداد نژادهاي امروزي از 40000 سال پيش در آسيا ، آفريقا و اروپا ميزيسته اند

اولين تجمعهاي ايلامي درشمال خوزستان 4000پ م

لوله كشي توسط تنبوشه هاي سفالي براي انتقال آب در خاور ميانه در حدود 1750 پ م

حضرت سليمان 900 پ م

دياكو نخستين شاه اتحاد ماد708 تا 655 پ م

در زمان فرهاد چهارم اشكاني حضرت مسيح متولد ميشود- براي شناسايي او چند مغ از ايران به روم رفتند

در اين سالها سه نفر ادعاي شاهي كردند - پاكور دوم ،اردوان چهارم و خسرو هر سه با هم و هر كدام قسمتي از قلمرو اشكاني را زير فرمان خود داشتند -اين نشاني از ضعف اشكانيان است

اردشير اول موسس سلسله ساساني م226-241

پيدايش دين مزدك و گرويدن قباد به او و خلع او از سلطنت و حبس شاه سابق به دليل مزدكي بودن

برتري زن به مرد

دفن مرده درون خانه ها به همراه لوازم مورد نياز -از 6000 پ م

استفاده از مهربر روي خاك رس براي مقاصد تجاري

انسان از صدها هزار سال پيش صحبت مي كرده و آتش را ميشناخته است

اولين صيد صدف براي تغذيه در جنوب آفريقا 125000 پ م

اكثر خانه هادر فلات ايران از شاخ و برگ درختان است

اختراع چرخ سفالگري و كوره و ايجاد نقوش مار پلنگ قوچ مارال لكلك و شتر مرغ

ساخت خانه هاي با پلان مدور در دوره مفرغ ابتدايي كه در دوره بعد به پلان راست گوشه تبديل شد

تمدن درياچه نشينان اروپا 2000تا1000پ م

شروع ضعف و پاشيدن امپراتوري هيتي 1200 پ م

حضرت داود 1000 پ م

تاسيس شهر هگمتانه

ساخت ديوار چين 215 پ م

فتح كامل ايران در زمان مهرداد اول در سال 141 پ م

در زمان بلاش سوم در جواب حمله او به ارمنستان ، روميان به ايران حمله كردند و تيسفون را فتح كردند و كاخ اشكانيان را به آتش كشيدند .به اين ترتيب در سال 164 ميلادي مرز ايران و روم به دجله منتهي شد

بي طرفي ايران و روم در ارمنستان 379 م

شهر شوش 4000 پ م

سفال قرمز با طرح سياه

فرورتيش
675تا653پ م

رسمي شدن دين زرتشتي در ايران و قدرت گرفتن موبدان درون دربار ساساني از ابتداي كار آنها

جنگ بر سر ارمنستان و سرانجام تقسيم ارمنستان بين ايران و روم در سل 384-390 م

بهرام گور 420-438 م

در مدت 24 سال 12 شاه بي ثبات بر تخت مينشينند و آخرين آنها يزدگرد سوم بود
632-652 م

كهن ترين مكان مسكوني در ساحل درياچه رودلف در كنيا شناخته شده است - در حدود 2.6 ميليون سال پيش

در دوران نوسنگي كاشتن، شخم زدن و آبياري پديد آمد

منس اولين فرعون مصر 3200پ م

كمبوجيه پسر كورش 530تا522پ م

تاخت و تازهاي بي نتيجه تراژن به ايران

در زمان بلاش اول در سال 63 ميلادي پيمان صلحي بين ايران و روم بسته شد

سفر 9 ماهه تيرداد برادر بلاش اول به روم از طريق خشكي و تاج گذاري او به عنوان شاه ارمنسنن به دست امپراتور روم

تيسفون پايتخت ساسانيان

 

ساخت اولين قايقها در خاور ميانه 9000 پ م

در ايران و آناتولي اولين بار از مس استفاده ميشود .در ايران حدود6300 پ م اولين آثار مسي به دست آمده است و مسي كه در مقبره اي در شوش كشف شده 92/16 درصد خالص بوده

فنيقي ها سرزمينهاي ساحلي مديترانه را براي سكونت اشغال ميكنند3000پ م

گوتيان در زمان نرمسين به بابل حمله ميكنند و يك قرن بر بابل حكمراني ميكنند

كودورنان خوندي شهر اور را تسخير كرد و مجسمه مقدس نه نه را به شوش برد

مرگ آخرين فرعون قدرتمند مصر رامسس سوم 1166 پ م

پادشاهي معين در يمن

آخرين ايالت هيتي ها در 640 پ م منقرض ميشود

داريوش اول 521-486پ م تسخير بابل،پنجاب،سند، آتن، تراكيه، قبرس، سوريه، فنيقيه،فلسطين، عربستان، حبشه،ليبي، سرزمين سكاها، ماوراالنهر- ضرب سكه د ر ايران و راه شاهي وچاپارخانه
اوج قدرت هخامنشي

تصرف ايران توسط اسكندر مقدوني و آتش زدن تخت جمشيد

اشكانيان توانستند جلوي پيشروي روميان در شرق را بگيرند و طولاني ترين حكومت ايراني را تشكيل دادند .آنها در اداره حكومت خود دين واحدي نداشتند و هر قومي دين خود را داشت

توسعه آيين بودا

در سال 73 ميلادي آلان ها به ايران حمله كردند و شاه اشكاني هيچ عكس العملي نشان نداد آنها نيز پس از تاخت و تاز در ماد و ارمنستان به سرزمين خود بازگشتند

در سال 197 ميلادي يك بار ديگر روميان تا تيسفون پيش آمدند و شهر را غارت كردند

ظهور ماني 242 م

آغاز قرون وسطي 395 م

دانشگاه گندي شاپور 550 م

شكست قادسيه 636 م

آغاز دوران چهارم زمين شناسي از يك ميليون سال پيش ميباشد

پادشاهي قتبان در غرب عربستان

شروع قدرت اورارتوييان 900 پ م

ساخت باغهاي معلق بابل

هنر اشكاني

اسارت والرين و ساخت سد شادروان در شوشتر به دستور شاپور اول
258-260 م

هنر ساساني

خسرو انو شيروان
531-579 م
قتل عام مزدكيان -تعصب ديني- اصلاحات اداري لشكري مالياتي و ترويج آباداني - جنگهاي موفق با روم شرقي و تركهاي ماوراء جيحون

شكست مداين 638

در اواخر نوسنگي سفال در خاور ميانه كشف شد

ورود آريايي ها به ايران آرام آرام از هزاره چهارم پ م شروع ميشود

سفال سياه دست ساز بي دوام با نقوش افقي يا عمودي در ادامه سفال قرمز كوره رفته پيش از 4000 پ م

اهرام سه گانه مصر 2600پ م

پادشاهي نخستين هيتي ها 1750پ م

تولد حضرت موسي در مصر 1250 پ م

پادشاهي افسانه اي ملكه سبا بر يمن -1000 پ م

ظهور زرتشت به گزارش برخي منابع غربي 650 پ م

تولد بودا 564 -483 پ م

در زمان فرهاد سوم
جنگهاي مستقيم بين ايران و روم دوباره آغاز ميشود

شكست نهاوند 643م و انقراض سلسله ساساني به دست سپاه اسلام

اولين گاو آهن شناخته شده در خاور ميانه 4500 پ م

رام كردن اسب جهت استفاده از گوشت آن و سواركاري در استپهاي يوورو آسيايي 4400 پ م

اولين استفاده از بادبان در بين النهرين 4500 پ م

تحول در ساخت سلاح 1800 پ م

اولين سكه ها در ليدي 650 پ م

استفاده از مس چكشكاري شده در ايران هزاره پنجم پ م

شيشه و جواهرات زينتي در بين النهرين رايج ميشود

سلوكوس دوم در سال 246 پ م به قدرت رسيد . اين زمان مصادف با آغاز قدرتنمايي اشكانيان بود

فرهاد چهارم كه با قتل پدر به شاهي رسيده بود 29 تن از برادران و خواهران خودرا ميكشد تا بي رقيب بر تخت شاهي نشيند- خود او نيز به دست همسر و پسرش كشته ميشود- سنت وليعهد كشي در ميان اشكانيان به اوج ميرسد

پيروزي شاپور برامپراتوران روم

شهر ري يا رگا 3620 پ م

پيدايش شهر هاي سومري 3500 پ م

خط ميخي در خاور ميانه در دوره اوروك چهارم اختراع شد

ساخت اسلحه آهني 1900تا1400پ م

كاسي ها وارد ايران ميشوند 1750 پ م

سقوط بابل در سال 689 پ م

برخي آثار مكتوب و هنري ايران به يونان رفت وبقيه به دستور اسكندر منهدم شد

فرهاد دوم سلوكيان را به غرب راند 137-128 پ م

استفاده از انرژي آب ،باد و حيوان در خاور ميانه در 4500 پ م

اولين دهكده هاي پيش از تاريخ در ايران
چشمه علي،مرتضي گرد و قره تپه تهران-اسمعيل آباد كرج-سيلك كاشان-دالما تپه وحاجي فيروز درياچه اروميه-علي كش و موسيان دهلران -جوي و هفت تپه شوش مال اميرايذه -تل حسنچ خوزستان-تل پير ،جري ،موشكي وكانكان مرودشت-سنگ سياه،تل سياه،تل سكو و تل ريگي جنوب شرقي فارس -تل ابليس كرمان
سفال شوش

اختراع خط ميخي ايلامي مقدم در 1800 پ م

تاخت و تاز هند و اروپاييان در ايتاليا

شيل خاكينشوشي ناك ادبيات و صنعت ايلام را به اوج رساند و بناهاي قديمي را تعمير كرد-1170 پ م

شوتروك ناخون بابل را در 1195پ م تسخير كرد و اشياي نفيس بابليان را به شوش آورد

اسارت يهوديان در بابل 587 پ م

تسلط سلوكيان بر ايران پس از مرگ اسكندر تا ظهور اشكانيان

از 312 تا 164 پ م

جز تعداد اندك، يادگاري از سلوكيان در ايران نمانده است . مهمترين آن مجسمه هركول بيستون است . شايد به خاطر نداشتن پايگاههاي مردمي در ايران شاه به جاي كنده كاري تصوير خود، تصويري از يك خدا را به نمايش گذاشته است

معبد آناهيتاي كنگاور در زمان اشكانيان رونق بسيار داشته است .دين در اين دوره تاريخي آزاد بوده و سلطنت از دين جدا بوده است

اردوان پنجم آخرين شاه اشكاني از اردشير ساساني شكست ميخورد و اردشير او را به قتل ميرساند 224 م

شاهان ساساني

 

ايلاميها قدرت ميگيرند و پادشاه ايلام در2115 سلسله ايسين سومري را منقرض كردند و به اوروك و بابل حمله كردند - از حمورابي شكست خوردند و يك قرن بابل قدرت خود را از دست داد

ميتاني ها در غرب فلات ايران ميزيستند و رفته رفته سرزمينهاي گوتيان را فتح ميكنند

پادشاهي نيمه قدرتمند ال پي در لرستان ايران

پايتخت آشوري ها در880 پ م نمرود در 710 خرس آباد و در 705 نينوا ميباشد

هوخشتر پادشاه قدرتمند ماد -حمله به نينوا و انقراض آشور625تا585پ م

 

سنگ نگاره هاي فارسي باستان

مهرداد دوم بر سكاها پيروز شد و آنها را از تهاجم باز داشت و با سولا نماينده روم در سال 92 پ م پيمان صلح بست

اوج معماري ساساني در تاق و گنبد سازي

آتشكده هاي بسياري در ايران ساخته شد

در ايران و خاور ميانه مقدمات اولين كشاورزي فراهم ميشود-در حدود 1000پ م

زرتشت به گفته برخي نويسندگان يوناني مانند ارسطو در 6000پ م ميزيسته است

در شوش براي ساخت سالنها از آجر استفاده شده است

تاخت و تاز آريايي ها به اقوام بومي ايران از اواسط هزاره دوم پ م

اختراع و بسط آهنگري توسط هيتي ها

تپوري ها قومي كهن در فلات ايران بودند كه با ورود آرياييها به مازندران كوچ كردند و رفته رفته با فرهنگ آريايي آميخته شدند

ايختويگو آخرين شاه ماد585 تا550 پ م

استفاده از فيل در جنگها در هند 600 پ م